Ο Κάφκα και η κούκλα

Το φθινόπωρο του 1923 ο Φραντς Κάφκα ζούσε στο Βερολίνο με την Ντόρα Ντιαμάντ, την τελευταία και πιο αληθινή του αγάπη. Παρά την πρόσφατη ασθένεια του Κάφκα και τα ελάχιστα χρήματα, ο Φραντς και η Ντόρα μοιράστηκαν τη χαρά και την ευτυχία που ο συγγραφέας έψαχνε σε όλη του τη ζωή.

Μια μέρα, ενώ περπατούσαν στο πάρκο, ο Κάφκα και η Ντόρα συνάντησαν ένα κοριτσάκι που έκλαιγε επειδή είχε χάσει την κούκλα του. Συγκινημένος από τη θλίψη του κοριτσιού, ο Κάφκα του είπε πως η κούκλα δεν είχε χαθεί αλλά απλώς ταξίδευε. Και για τρεις βδομάδες έγραφε γράμματα στο κορίτσι, γράμματα από την κούκλα του. Έτσι μέσω της δύναμης των ιστοριών βοήθησε την πολυαγαπημένη του φίλη να ξεπεράσει την απώλεια. Στα γράμματα αυτά αφιέρωσε χρόνο και σκέψη, όπως και στα βιβλία του.

Πολλά χρόνια αργότερα η Ντόρα διηγήθηκε αυτά τα γεγονότα στη βιογράφο του Κάφκα τη Μάρθα Ρομπέρ. Κάποιοι άνθρωποι προσπάθησαν να βρουν το κορίτσι και τα γράμματα αλλά κανείς δεν τα κατάφερε. Η ταυτότητα του κοριτσιού παραμένει άγνωστη και τα γράμματα έχουν χαθεί. Το μόνο που έχουμε είναι οι αναφορές της Ντόρας.

Η Ντόρα είπε ότι ο Κάφκα προσπαθούσε να βρει τρόπο να δώσει τέλος στην αποστολή των γραμμάτων και τελικά αποφάσισε να βάλει την κούκλα να παντρεύεται και να φτιάχνει δική της οικογένεια. Η λύση αυτή αντικατόπτριζε, πιθανότατα, την αντίληψη των κοριτσιών όσον αφορά τον κόσμο και τη δική τους θέση σ’ αυτόν, επειδή τα κορίτσια τη δεκαετία του 1920 είχαν ελάχιστες επιλογές για το μέλλον τους πέρα από τον γάμο.

Η ιστορία του Κάφκα και της κούκλας που ταξιδεύει έχει μαγέψει τη φαντασία των ανθρώπων εδώ και δεκαετίες. Θεωρούμε τον Κάφκα ζοφερό και μελαγχολικό, όπως είναι οι ιστορίες του, αλλά ξέρουμε επίσης πως ήταν γοητευτικός και παιχνιδιάρης. Ήταν ένας βαθιά συμπονετικός άνθρωπος που νοιαζόταν ειλικρινά για τους άλλους.

Ο Κάφκα πέθανε από φυματίωση τον Ιούνιο του 1924, το καλοκαίρι που ακολούθησε τη σύντομη περίοδο ευτυχίας του που έζησε με την Ντόρα στο Βερολίνο. Τα γραπτά του συνεχίζουν να ζουν όπως και αυτή η ιστορία καλοσύνης.  

Από τις εκδόσεις «Διόπτρα» κυκλοφορεί στα ελληνικά το βιβλίο «Ο Κάφκα και η κούκλα» της Larissa Theule